Hołd zwyciężonym wojownikom w twórczości Elizy Orzeszkowej

Hołd zwyciężonym wojownikom Orzeszkowa ukazuje w dwóch utworach „Gloria victis”, „Nad Niemnem”.

„Gloria victis” to historia ostatniej fazy powstania styczniowego, kiedy dyktatorem był Romuald Traugut. Narratorem utworu jest las prowadzi on rozmowę z wiatrem.. Drzewa opowiadają o strasznej tragedii, jaka się tu rozegrała. W walce zginęli młodzi ludzie, przed którymi otwierało sie życie. Wszyscy padali ofiarą wojny (powstania). Jednak Traugut ostrzegał młodych, ale oni nie poddali się. Ukazana została przyjaźń dwóch młodych chłopców, którzy brali udział w powstaniu. Jeden z nich przeżywa, że musi zabijać. Jest biologiem, który stracił rodziców ma jedynie siostrę.On jest delikatny, a wojna jest straszliwym ciosem psychologicznym. Kolejną tragedią tych postaci jest to, iż jego przyjaciel zakochał sie w jego siostrze. W momencie nawiązania miłości oni muszą iść na walkę i giną. Pomimo czasu jaki upłynął dziewczyna nadal pamięta o umarłych. Hołd należy się ludziom, którzy oddali życie. Byli w stanie pomimo znikomych szansach na wygraną walczyli dalej.

Drugi utwór to „Nad Niemnem” i motyw mogiły. O mogile opowiada Jan Bohatyrowicz. W tym czasie nie wolno było okazywać żadnego kultu wobec powstańców. Ludzie o tym wiedzieli ale pomimo wszystko odnajdywali drogę do mogiły. W tej mogile znajdował się również ojciec Zygmunta, ale on nie popierał poglądów ojca i tam nigdy nie był. O zdarzeniach tych opowiada Anzelm, który uciekł z miejsca wypadku. Powiedział o śmierci Andrzeja i nierównej walce.

Zwyciężeni patrioci oddali życie. Pisarka mówi o nich bardzo niewiele gdyż obawiała się cenzury. Mogiła ta tylko z pozoru jest zaniedbana, dbają o nią ludzie swoimi myślami. Benedykt nie chce sprzedać lasu, pomimo iż ma kłopoty materialne, gdyż tam jest mogiła.